Bayramlarda camiye kete edik. Kur-ban bayramında kurban kesilip, her gün fakirlere sofra sofra yemekler verilirdi, et dağıtılırdı. Sonra bayramlarda okulga (“şkola” diyedik biz) ketip, anda perde açıp piyes oynay edik. Biz o oyunlarga temsil de diyedik, müsamere de diyedik, piyes de diyedik. Biz oyunları oynadık sade, kim yazar edi bilmiymen. Birtakım erkekler kadın bola edi. O zamanlar kadınlarnı oyunlarga pek karıştırmay ediler. Biz Sabriye halanlar neler toplaşıp “çalaş oyunları” (Ay çalaşım çalaşım tür-küsüyle oynanan bir oyun) nesi oynadık. Abdurrahman abim de zaten köyün baş-kanı, o piyesni kurgan o bola edi. Bütün köylüler yazıla ediler, birer rol ala ediler. Bir takımı apakay bola, bir takımı akay bola. Sonra çalgıcılar neler kele, nediy şu, bir fukare akay tam oynamaga şıkkanda davullar toktaganday yasaylar, “fukara tuğul mu o kelgende davullar toktay” diy-ler onday piyes çevire ediler işte. “On eki ördek”ni oynadık (Saim Osman Kara-han’a göre bunlar Emin Bektöre’nin çeşitli Kırım Tatar şarkılarını birleştirip düzenlediği oyunlardı), “Kurban Bayram Keşesi” oynadık. O zamanları sozulgan kaatlerle (gramafon kağıdından) tiktik elbiselerni, men tiktim, tizip tizip kol-larını. Bayağı da eglene edi herkes, küle nete. Vakiti yoktu, oyun ne zaman azır bolsa oynana. Mesela nişanlangandan üylengeşik canlandırıp, toyunda şarkı ne şalıp oyun şıgara edik. Hususi bayram-larda da oynay edik. Kadınlar erkek bola edi, erkekler kadın bola edi. Tatarca bola edi. Bütün koylerden kele ediler. Mesela bir piyesten:
Yazga şıksam üy salsam
Kıremit capsam aaah
Alır edim bir kızçık
Boruşka tapsam ahh
Boruşka desen kız bolmaz
Say parasın aah
Ketır kıznı koriyim
Al parasın aah
Ayttırayım babandan
Berse alayım aah
Canın süygen yerlerge
Üy salayım aah
Ayyttırsan babam iç bermez
Anam süymez aah
Senday etken oğlanga
Kıyevim demez aah
Anana barıp calbarmam
Babandan sormam aah
Boga dermen cigitlik
Alırman zorman aah

Bu da “Kurban Bayram keşesi” piyesinden, Kokkoz Bayar da diy ediler.
Kurban Bayram keşesi
Salıncakta astılar
Otuz kıznın işinde
Bir meni alıp kaştılar
Kişniy turgan dört aygır
Üş gün üş keşe col cürüp
Üstümdeki kaptanım
Atka cabuv ettiler
Belimdeki …
Boynumdaki altınnı
Betime de tamga bastılar
Kokkoz bayar
Eki popaz ketirdi
Öz Kuranım teptirdi
Istavrozu öptürdü
At aylandı ahırga
Mevlam kısmet etmedi
Baynın ulu batırga
Kokköz Bayar karşında
Mıntıkka şaşma toldura
Eki popaz canımda
Dininden dön dep otura
Col boyunda kok saray
Cavun camsa tamşılar
Akayım meni sagınsa

Toylarda, piyeslerde Aydi Oynayık Asabay, Siytosman, Su Boyunda Güller Ösken, Oneki Ördek, Ah Anaylar Anay-lar, Al Keliyatır Parahod, Kırım Kırım Degenin Bir Yeşil Ada dürkülerini aytar edik. Böyle şiirler okur edik:
Ketme balam ayıptır
Şaytan üyü canım kızım
Mektep degen ne kerek
Asıl canım kız balaga
Okuv yazuv ne kerek
Karındaşka kaatke yazık
Bir kopten kop togerek
Özü de tap Akmescitte
Köyümüzge bek erek
Bu cıl şonda ketme balam
Anayşıgın cılatıp
Binlermen para masrap etip
Babanın cebin suvaltıp
Aytkanımızdan şıkma balam
Kalkka yüzün kızartıp
Saba baksam sen okuysun
İşanasın süyekke
Cimnastik diy tırmaşasın terekke
Bazgeş balam künün coyma
Bu kereksiz dilekke
Ey ak Tanrım
Bozuldu da kızlarımız erimiz
Yarın ahret kününde
Yoktur catar cerimiz

Kızı da cevap bere:
Ey yesirlik devrinin kul kurbanı anayım
Senin işin cehennemde odlarga men canayım
Yanlışasın, aldanasın, kucur laplar aytasın
Zaman nedir anlamaysın, yüzyıl artka kaytasın
Bezdiresiz sizler meni şo nişanlav sözümen
Menligimni satacaksın üçbeş nakış bezimen
Ketme balam dep aytasın aslı kimin yüzümen
Men ketermen mektebime ayt babama o alsın
Bunday eski bilgilerni cıyıp cebine salsın
Siz anaylar bu günlerni anlamalı bilmeli
Napile yerge közyaşları sürmeli
Bilesiz mi anay bizler ne künler korüp de yaşaymız
Curtumuzun ötmegimen el ecnebi tok bola
Bizlerdeki cigitlikler bir sebepsiz yok bola
Omrümün son kününeşik okuycakman anayım
Men ketenni mektebimde tokuycakman anayım
Bolsa menim nişan-toyum mekteb işinde bolsun
Oturuşum, kulgenşligim bilgi okulunda solsun
Bilgi için beş kıtanı cayav cürüp şıgarman
Aksızlıknı, cahillikni temelinden cıgarman

Başka şiirler:
Kırım’nın şöl betinde
Belki cartı bir üyde
Babam tuvgan
Kapçıkta oynay caynay
Ösken emiş kartanay…
Ey Tatarlar Tatarlar
Ne vakıtkeşik bunlar cantık satarlar
Ey Tatarlar Tatarlar
Cıyılınız aydınız
Demesinler cadlar bizge
Cıgıldınız taydınız…
Cavkarımın alganda
Curtunu odka salganda
Kızdan kurban şalganda
Ayday da
Incunmagan kan bolgan
Zavallı kartbabaylar
Kozü yaşlı anaylar
Ketti Kırım koldan dep
Ay day day
Üy aylanıp cılaylar..
Curdumun öksüz taktına
Tatarnın kara bahtına
Cennette bile cılayman
Bundan da bir zevk almayman
Cılama sen Çelebi Cihan
Ep berermiz colunda can
Ant içtik biz boga inan
Azmin berdi bizge iman
Koksümden akkan karakan
Tatarlıkka berseydi can
Ölgenime canmaz edim
Ölüp ölüp kanmaz edim
Cılama sen Çelebi Cihan
Ep berermiz colunda can
Ant içtik biz boga inan
Azmin berdi bizge iman
Ani meni kardaşlarım
Kayda kaldı coldaşlarım
Antımıznı unuttılar
Turmaz akar kozyaşlarım
Küçük mektepli kulak sal
Sen düşmandan intikam al
Tatarlıgını unutma
İntikam al, savlukman kal

Biz bunu piyeste okuduk. Menim abilerim başkan ediler, onlar yapa edi-ler. Er ay bizge Emel Mecmuası kele edi. Emel mecmualarını Kostenci’de Müstecip basa edi. Özü asıl Azaplar’lı edi. Köp okugan, en köp sosyete Azaplar’lılar edi anda. Bulgaristan’ga Ruslar kelgen son, abiyimalar Emellerin epsini şuvalman şukurga komgen ediler. Şimdi de abiyim 1990’da Bulgaristan’ga gezmege ketgen vakitte- rahmetli boldu ya o da- anav kitaplarnı komgen cerden şıgarıp alıp kelgen. Mersiye yengem de kıza, “erkez türlü türlü şiyler alıp kele, mınavı da anavlarnı alıp kelgen”, diy edi.
KAYNAK:Kırım Tatar Göç Hikâyeleri IV: Şükürzade GÜNGÖREN
http://www.kirimdernegi.org/istanbul/bahcesaray/yazi.asp?yazi=200701006