BEKİR MUSTAFA
Bir zamanda sultan Süleyman öz saray adam-larınen bir cuma künü selâmhqqa çıqqan. Soqaq boyu tolu seyirci xalq arasında üstü-başı yırtıq bir sarğuş atılıp çıqıp, sultan mingen atnıfi tizgininden tu tıp toqtatqan. Sultannın bekçileri aman başsız erif-ke üçüm etip, tutmaq isteyler. Lâkin sultan bu adamnıfi cesaretli areketine taacip ete, elinen işaret etip, onı serbest biraqmalannı emir etken Sultan Süleyman, ayaqta zornen turğan sar-ğuşqabaqıp
-Söyle oğlum, tilegin nedir? – dep sorağan.
Sarğuş sultanğa:
-Sultanım, bu atnı mana satsa? – değen.
Sultan diqqatnen baqqan da, qarşısındaki adamnın bütün kündoğuşqa öz sarğuşlığınen, ğa-ripliginen meşur Bekir Mustafa olğanını körgen. Be-kirnin bu çıqışı sultannıfi o qadar xoşma ketken, atta şaqıldap külip dbergen.
Son Bekirge baqıp:
-Pek yaxşı, Bekir, men sana bu atnı satayım. Lâkin bu atnı mana minip kezmege üç kün daa mü-saade et, – değen.
Bekir de sultanğa:
-Olur, olur, sultanım. Menden sana izin. İs-tesen, bar üç kün daa min! Barsın alla safta sağlıq bersift! Sen, sultan Süleyman, mana bir kereden aytsa, bu malçikke ne bereyim? Lâkin baq, sultan dostum, eğer menden ziyade fiyat isteycek olsan, son işin fena olur! – dep, parmaq sallağan.
Sultan külküden özüni tutalmay:
-Qorqma Bekir, uzlaşırınız. Bu atçıq mana beş yüz lirağa mal oldı. Sana da o qıymetke beririm, -değen.
Zor-belânen ayaq üstünde turğan Bekir, ceb-lerini qanştırıp, tübünde unutılıp qalğan üç ğu-ruşma çıqarıp sultanğa uzatqan da:
-Al peyinni, – değen.
Bekir atnın tizginini taşlap, özüni seyir etken xalqnın külüşi altında gururlanıp, yolum devam etken. Beş adım ketken sofi, artına aylanıp, sultanğa parmağınen sallap:
– Baq, Süleyman, Bekir Mustafanı saqm al-datayım deme, – dep qıçırğan.
Aradan üç kün keçken. Sultan selâmlıqta Be-kirnen olğan vaqianı xatırlap öz xızmetçilerini yol-lap, onı sarayğa çağırtqan. Bekir sarayğa kirgende, sultan ona:
-Aydı, Bekir, endi vaqıt keldi. Say paralarnı!-degen.
Sarğuşlıknen ne yapqanım bilmegen Bekir, iç bir şeyden xaberi olmağan adam kibi, közlerini sul-tanğa tikip, şaşqın, şaşqınbaqıp qalğan. Son:
-Sultanım, nasıl alış veriş aqqında aytasınız, ya? -dep sorağan.
Sultan Bekimin üstüne bağırıp:
-Menim kibi büyük bir xaqannen eğlenmeğe sana kim, aq berdi? – değen. “Sen degilmi edin, keç-ken selâmlıqta menim atımnı beş yüz altınğa ba-zarhq etken? Eğer sen, şimdi paralarnı saymasafi, men şu daqqa seni süyrü qazıqqa oturtmalarını emir eterim,” değen.
Özünin sarğuşlıqnen yapqan areketi ne-ticesinde qazıqqa oturacağını aqılı kesken, er şeyde, er yerde azırcevap olğan, iç bir vaqıt ağır vaziyet qarpşısında şaşıp qalmağan Bekir, vaqıt qaçırmay bu zorluqnın astından çıqmaqnı da tüşüngen. Bekir elini köküsine qoyıp:
-Ey aynıqlarnın ve sarğuşlarnın büyük padişası! Özürüz aytınız, Bekimin rrunda ne qabaatı bardır? Siznin atınızın “alla ona uzun ömürler bersifi, selâmlıqta bazarhq etken men değil de, şeriatnm ‘şaraben taura’ değen tesirli kef ser suvudır,” değen.
Sarğuş Bekimin böylece şeriatqa, dinge til uza-tuvı sultannı daa ziyade açuvlandırğan. O qapı bek-çilerine bağırıp, bu dinsiz erimin aqqından kel-melerini emir etken. Lâkin Bekir, özüni iç de sujmağan. El işaretinen sultannı toqtatıp:
-Siz sultanın, menim aytqanlarımnı işnen kös-termege izin beriniz. Siz, mına bu çağırtqan bek-çilernifiizge emir etiniz de, yoldan en xor, en tınç, en çıplaq siznin poddanlarıfiızdan üç dane adamnı uzurınızğa ketirsinler. Bulanım biri ayaqsız, biri kör, üçüncisi de çır-çıplaq bir tilenci olsun. Olarğa bir sofra qursınlar, üstüni en yaxşi şarap, raqılarnen do-natsınlar. Sonra, sultanım, bu qudretli içkinin faqır dervişlerni büyük padişağa ve azamatlı padişalarnı da axmaq eşekke çevirgeninifi özüniz şaatı olursınız.
Sultan Süleyman Bekimin bu cesürligine taacip ete. Onın sözlerinin ne derece aqiqat olğanını denemek içün Bekimin aytqanlarmı tezden yerine ketirmelerini bekçilerine emir etken.
Aradan bir saat keçer-keçmez, sarayğa üç dane faqır tapıp keleler. Birinin eki közü de kör, ekincisi çır-çıplaq tilenci, üçüncisi de eki ayağı olmağan kişi eken. Bekir olarnı qarşüap alıp, üçüni de padişa sof-rası kibi qıymetli şaraplar, raqilar, qavaltılarnen do-natılğan sofrabaşına oturtqan. Olarnı biri-biri pe-şinden, tüşlerinde bile körmegen tatlı şaraplarnen qadelerini toldırıp sıylağan. Sultan ise, bu işlemi perde artından seyr ete eken.
Tezden, bularnıfi üçünifi de tilleri çezile, da-marları içinde uyuşqan qanları quvetli aqmağa baş-lağan. Başta en cansız olğan ayaqsız canlanğan. O öğündeki şarap şişesini qoluna alıp, sallağan ve yüksek sesnen:
– Ey, melun zeer! Sen şişe içinde turğanda ve qadar da tınçsıfi. Amma adamnın içine kirdifimi, ateş kesilesin. Seni tüşünip çıqarğan adam elime tüşse, istese sultan Süleymannm özü olsm, mına bu kevdemnen, vallai, taptar gebertir edim! – değen.
O bir taraftan kör adam ayaqsızğa:
-Olan, ayaqsız kâfir, sen anda ne zırıldap tu-rasın? Men senin delirgeninni körem! İç, sersem erif, amma sesin çıqmasm! Yoqsa, safia öyle bir yer-leştiririm, istesen Sultan Süleyman ol, eki közün bir-den yerge aqar tüşer! – dep bağırğan.
Raqıdan coşqan çıplaq tilenci de sultannı urmaq laqırdısmı eşitkeni kibi, elindeki şişesini bar quvetiven sallap körge:
-Ur, kör oğlan, saqm közüne baqma! Ur, qalm çengeli pezevenkni! Ur, balaban qursağının yağlan aqsın! Geberse yetmiş eki altmnı cebten çekerim!
Bu laflardan son, Bekir Mustafa perde artından dinlegen sultanğa yaqmlaşıp:
– Ey, yer yüznin xalifesi! Şimdi, sultanım, selâmlıqqa çıqqanda atnı satıp alğan men değil de, fani dünyanın en aqır, efi xor, insanlarnı, en cesur, en azamatlı insanlar alına çevirgen şarap olğanına inandınızmı? – değen.
Sultan Süleyman Bekirge bir türlü cevap ta-palmağan. O, yarı tiri, yarı olü alda öz pod-danlarmdan en xor, en aqır adamlarnm ne qadar qorqu yollağanını gizlengen perdesi artından difiley eken. Öz memleketinde bular kibilernin bifilernen olğanmı xatırlap, arslan kibi cesur, dün-yanı titretken padişa, suvuq terler içinde qahp in-tiqam almaq istegenini de unutıp, zavallarnı sağ-selâmet sarayından cibergen. İnsanlarnın bütün is-yanı, razılıqsızlığı bu şarapnı içkenlerinden sebep, değen qararğa kelgen.
Sultan közlerini kökke tikip:
-Lâilâi ilâlla! Bu zeerni içmekni insanlarğa aram etken peyğamberge şükürler olsun! – dep allasına dua etken.