4 Nisan, 2025
0 Comments
2 categories
| Ertengı : Necdet ÖZEN |
| CILKICI |
| Evvel evvel zamanda, torgay kave kavurganda, kaplıbaka da kavedi işmege cuvurganda, suvlar canıp balık küygende, kumurska kül töbede kar üygende, bürşe köp şalışıp bay bolup altınların cavlukka tüygende;Erekteki bir curtta bir padişa bar eken. Özü bek aruv bir kisi, kaklı da bay eken. Bu padişadın özü at şaptırmağa bek merak bolgan üşün, turmay at şaptıruvu yasatıp bek zavklanadı eken. Kalk da ondan yakka, onu süygen üşün padişadın atların koşuda ozmaydı ekenler. Künlerden bir kün bu padişa avullarga kaber ciberip, “yene at şaptıruvu bar, kosulunuz” degende, Nogay avullarından birevinden özü biraz tevekkel ama atlarga bep aruv karagan bir cigitti cibergenler, ketyatkanda avuldun kartları bu cigitke;”Padşadın atların sakın ozma, bek kızadı eken, sora moynundu urdurur” dep aytkanlar. Şaptıruv baslagan, bu cigit de padişadın atlarındın kaysı bolganın bilmegen üşün, özündün karagan atıman epsin ozup basta kelgen. Padişa buga bek kızgan ama belli etmiy moynun urdurayık bolup kasına şakırgan. Karasa biraz tevekkel matuv bir bala bolganın anlaganıman, oga bir koşkar berip avuluna cibergen. Bu cigit avuluna kelgende o avuldun kartları bek kuvansalarda özüne tıngırdamay öz aralarında bunun akırında padişadın bu cigitke birşiy etiyigin aytıp konuşkanlar.Cigit avuluna kaytkan son padişa özüne cuvuk kisilerdi cıyıp cekirgen.”Menim atlarımdı aruv karamadınız, bir matuv baladın atı menkilerdi ozdu, tez aruv karap koşuga azirlegen birevdi tabınız” degen.Bunlar da “kaydan tabarmız” dep öz aralarında aytıskanda, işlerinden birevi, “bu cigittti akeliyik” dep aytkanıman, onu asker ciberip akeldirgenler. Padişaga da “başka tabamadık, en arüvü bu boladı” degenler.”Menim atlarımdı ozdun, seni özümdün cılkımdın işine ciberemen, maga özün karap bir aruv koşu atı östür” dep aytkan padişa. Cigit de moynun bügüp cılkıga ketken. Bir köp attın işinden kara bir taydı biylep karagan cuvurtkan östürgen, atın da KARA AT salgan.Künlerden son akelip padişaga köstergen. Kara attı yasalgan şabuvlarda ozgan tabılmagan. Padişa da bep kiyplengen, cigitti keri avuluna cibergen. Cıllarman yasalgan şabuvlarda bu atındın ozulganın körmegen ama bu atta tuvgan canlı bolgan üşün kartaygan, akırında onu da ozganlar. Padişa meramsızlanıp;”Bu attı soyunuz, onu ozgandın da moynun urunuz” dep aytkan kasındakılarga. Ondan sora da atın bek süygen üşün aytkanından cayıp, “Bunu östürgen cigitti akeliniz” degen. Gene askerler ketip bu cigitti akelgenler padişalga şıgarganlar.”Men bu kara attı soyunuz dedim ama bek süygen üşün kıyalmadım. Sen bunu alıp menim cılkıma aketiyiksin. At üyerde karalıp besleniyik, ölgenşek sende onuman kalayıksın. Bu atımdın ölgenin kim aytsa, onun moynun urdururman” dep matuv cigitti cibergen.Kel zaman ket zaman bu cigit biraz esiygen, kara atta kartayıp ölgen. Padişadın özü de kartaygan ama er seperinde gene bu kara attı soraydı eken. Kara attın ölgenin, kelip padişadın kasındakılarga aytkan ama kimse ketip ayvandın ölgenin padişaga aytamagan. Öz aralarında gene konuşup, cılkıcı cigitke ayttırayık bolganlar. “Bu kaydiy bolsa biraz matüvdür, moynun urulayıgın bilse de ketip aytar” degenler.Bir caz künü padişa bir tüzlükke üyken şatır kurdurup, kasındakılarman oturu ekende, bu matuv cigit kelip, şatırdın kirilgen cerinde, bosagadın aldında selam berip tigilgen.”Kara atım netedi aruv mü?” dep soraganda padişa, Cılkıcı:Kara katıptıKabırgası batıptıCem bedrim, cemediŞuv dedim, cürmedidegenimen, padişa oturgan taktından turup;Kara at öldü desene dep aytkanıman, matuv cılkıcı üyerde bolgan cellatlarga aylanıp;”Kara attın ölgenin padişamız ayttı, ne etiyik bolsanız siz etiniz”, degenimen üyerdekilerdin epsi katıp kalganlar. Cigit de şatırdan şıgıp, özündün atına minip avuluna tuvra atın şabıp ketken.Matüv de olsa bir Nogayın zekasını işlemeye çalışarak yazdığım bu masalın yazılmasında, Nogayın atın ölümü ile ilgili olarak söylediği dörtlüğü söyliyerek beni yönlendiren köylüm ve akrabam olan Mödiy Abiyime (Muhittin AYDÖRE) sonsuz teşekkür ve saygılarımla.Eylül-2007Necdet ÖZENAktepe – Alpu – ESKİŞEHİR |