SIPRA DUASI
Biz Nogay Türklerinin birbirimizle haberleşmemiz ve tanışmamızda en etkin hizmetleri olan bültenimizin ziyaretçi defterinde Refik Mücahit ve Ahmet Faruk ismi ile yayınlanan SIPRA DUVASI nı okudum arkadaşlarımızın ilgisine sonsuz teşekkürker.
Yanlış veya eksik bilgi sahibi olabilirim ama bildiğim kadarı ile bu sıpıra duvası MANGIT NUMAN HOCA isimli büyüğümüzden derlenmiştir.(Biz Nogay Türklerine genelde Orta Asya’da Mangıt dedikleri bilim adamlarınca beyan edilmektedir)
Yalnız duanın KUDAY bölümünde anlamına etki edebilecek şekilde baskı hatasından kaynaklandığını tahmin ettiğim bazı yanlışlıkları burada düzeltmemnin faydalı olacağına inandığım için affınıza sığınarak gerekli düzeltmeyi yapıyorum:
1- Yakşılarga ulaştır (Caksılarga carastır) olacak olup iyilere yakıştır,yakınlaştır anlamınadır.
2- Caşta öltürme karta öltür(Casta öltürme kartta öltür) olacak olup gençlikte değil yaşlanınca öldür anlamınadır.
3- Canlı öltürme barlı öltür(Carlı öltürme barlı öltür) şeklinde olacak olup yoksul öldürme; varlıklı öldür anlamındadır.
Sayın kardeşlerim günlerinizin mutlu geçmesi dileğiyle sav bolup savlukman kalınız.
SIPRA DUVASI
KUDAY
Aştır, taştır, camanlardan adaştır,
Cakşılarga carastır,
Casta öltürme kartta öltür,
Carlı öltürme barlı öltür.
Konakbay;
Bereket bersin aşına,
Devlet konsun başına,
Bödenaday sagınganın kelsin karşına,
Buzday bolsun ındırın,
Bulukta cetsin şerenin,
Cılışıp cılan ötküsüz,
Nomay bolsun azıgın.
Otayın ülken bolsun,
Balan bolsa ul bolsun,
Cavga çabar er bolsun.
( Fatiha)
Kaynak: Kırım Halk Türküleri Kitabı
Yasemin Angın
ANKARA
Ruziye Muniyip, bir Tatar Sofra Duası diye bilinen duayı aktarıyor;
Bereket bersin aşına,
devlet kuş konsun başına.
Bodene(3) diy corgalap(4)
Kadır Nebi şıksın karşına.
Aşsın taşsın bol bolsun,
Omurtkanın(5) nur bolsun,
Torunun bolsa ul bolsun,
cav kaytargan er bolsun.
kalgay dergisi
Yeğenim Kader : Benim bildiğim kadarı ile SIPRA duvası Mangıt Numan hoca denilen büyüğümüzden derlenmiştir.(Mangıt sözcüğü ise Nogay’lara verilen bir diğer isim olup Nogay kabilelerinden birisidirde)Mangıt Noman hocanın ise Cumhuriyetimizin ilk yıllarında yaşadığı,Arapören köyünde öğretmenlik yaptığı,Atatürk’ün dil kurultayına davet edip bazı dil konusunda bazı danışmalarda bulunduğu ve bu şahısın bizim köyümüzede gelip misafir olduğu ve mezarınında halen Eskişehir Aksaklı köyünde olduğu söylenmektedir.Sıpra duasını ben birkaçkez yazuıp bazı yerlere göndermiştim.Bu duanın genelde Dobruca bölgesi Kırım tatarları ve aynı bölgeden gelen biz Nogay’lar arasındada değişik şekilde söylenegeldiği bilinmektedir.Aşağıya bu günün Türkçe’si karşılıkları ile yazarsam terddüt ettiğin kelimelerin karşılığını bulabilirsin sanırım.İlgine teşekkürler.Sav bolup savlukman kal.
KUDAY -ALLAHIM
Astır,tastır -Yemek pişirt,taşsın
Camanlardan adastır -Kötülerden uzak tut
Caksılarga carastır -İyilere yakıştır
Casta öltürme,kartta öltür -Genç öldürme yaşlı öldür
Carlı öltürme,barlı öltür -Yoksul öldürme,varlıklı öldür.
KONAKBAY -EV SAHİBİ
Bereket bersin asına -Bereket versin yemeğine
Devlet konsun basına -Başına şans(Devlet)konsun
Bödnediy corgalap -Bıldırcın gibi rahvan koşarak
Sagınganın kelsin kasına -Özlediğin gelsin yanına
Buzday bolsun ındırın -Buz gibi katı çok olsun harmanın
Bulutka cetsin şerenin -Buluta yetişsin tarladaki ekin yığının
Cılısıp cılan ötküsüz -Yılanın geçemiyeceği kadar sık
Nomay bolsun azığın -Bol olsun azığın(ürünün)
Tomurganın may bolsun -Topladığın yağ olsun
Balan biken bay bolsun -Çocuğun karın zengin olsun
Balan bolsa ul bolsun -Çocuğun olursa erkek olsun
Cavga şabar er bolsun -Düşmana saldırır yiğit olsun
CARLI :Yoksul,fakir
BÖDENE :Bıldırcın
INDIR :Harman,ürün
ŞEREN :Tarlada biçilip öbek haline getirilmiş tahıl yığını
ÖTKÜSÜZ :Geçirimsiz,sık
NOMAY :Bol,verimli
TOMURMAK :Toplamak,derlemek
CAVGA ŞABAR düşmana saldırır(Burada atlı olarak düşmana saldırma kastedilmiştir)
nogayforum
